Eikenprocessierups

Vermijd de eikenprocessierups en voorkom klachten

De eikenprocessierups is weer gesignaleerd! Deze behaarde rups is in de maanden mei en juni in een groot aantal eikenbomen aanwezig. Na contact met de brandharen kunnen klachten ontstaan zoals jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan de luchtwegen. Reden genoeg voor u om u te informeren over wat u kunt doen om deze klachten te voorkomen.

Eikenprocessierups

Hoe kun je zien dat er eikenprocessierupsen in een eikenboom zitten?

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van eikenbomen. Eind april, begin mei komen de rupsen uit de eitjes, waarna ze een aantal keren vervellen totdat ze in juli volgroeid zijn. Na de derde vervelling, tussen half mei en eind juni, krijgen de rupsen de sterk irriterende brandharen. In juli verpoppen de rupsen zich tot een onopvallende grijze nachtvlinder (zonder brandharen).

Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken: dichte spinsels van vervellingshuidjes, met brandharen en uitwerpselen. Vanuit deze nesten gaan de rupsen 's nachts groepsgewijs -in processie- op zoek naar voedsel in de toppen van de boom. Grote groepen eikenprocessierupsen kunnen een boom volledig kaalvreten.

Klachten door brandharen

Er zijn vooral risico's voor de gezondheid in de periode dat de eikenprocessierupsen brandharen krijgen (half mei-juni) en bij verdere verspreiding van deze brandharen uit lege nesten (juli-september). Er hoeft geen rechtstreeks contact met de rups te zijn om klachten te krijgen. De brandharen kunnen ook door de wind meegevoerd worden waardoor ze op de huid of in de kleding terecht komen. De brandharen (± 700.000 per rups) dringen met hun weerhaakjes gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Wat er dan gebeurt lijkt op een allergische reactie. De reacties kunnen van persoon tot persoon sterk verschillen. Bij iemand die vaker met de brandharen in contact komt, kunnen de reacties veel sterker zijn.

De huidirritaties die binnen acht uur optreden, zijn rood en pijnlijk (huiduitslag). Ze gaan gepaard met hevige jeuk, die tot twee weken kan aanhouden. Als de brandharen in de ogen komen, kan binnen enkele uren een rode, pijnlijke en jeukende zwelling en irritatie optreden. Inademing van de brandharen kan leiden tot irritaties (slikklachten) en ontstekingen van het slijmvlies van de neus, keel en luchtwegen. Soms blijkt dat mensen een echte allergische reactie ontwikkeld hebben, zodat klachten veel sneller kunnen optreden. Ook dieren, met name honden en paarden kunnen klachten krijgen wanneer ze in contact komen met de brandharen.

Hoe voorkomt u ongemak?

Wij adviseren u om elk contact met de rupsen en resten ervan te vermijden. Zorg bij een bezoek aan een (natuur-)gebied met eikenprocessierupsen voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. Waarschuw kinderen voor het gevaar van de rups. Kies wanneer het mogelijk is voor een andere route waar geen besmette bomen staan.

Wat kunt u doen als u klachten heeft?

Ga na aanraking van de rupsen of haren niet krabben of wrijven, maar was of spoel de huid of ogen goed met water. Was zonodig ook kleren. De klachten verdwijnen in het algemeen binnen twee weken. Een zachte crème kan verlichting geven. Neem bij ernstige klachten contact op met uw huisarts.

Eikenprocessierups in onze gemeente

Heroverwegen van beleid

In Salland komt de eikenprocessierups in toenemende mate voor. De brandharen van deze rups, die voornamelijk op inlandse eiken voorkomt, kunnen tot gezondheidsklachten leiden. Wij hebben de afgelopen jaren de eikenprocessierups bestreden. Dit heeft niet geleid tot een vermindering van de populatie. De verspreiding is zelfs groter geworden en de kosten voor de bestrijding steeds hoger. Vanwege de grote overlast in 2011 is er voor gekozen om de rups op twee manieren te bestrijden. Een aantal lanen in de gemeente wordt preventief behandeld met een biologisch bestrijdingsmiddel. Vervolgens wordt gekeken of er nog veel nesten aanwezig zijn die verwijderd worden. Binnen de prioriteitsgebieden, met name de bebouwde kom, worden rupsnesten verwijderd door ze weg te zuigen.

Landelijke leidraad wordt gevolgd

Wij volgen de landelijke leidraad die door het ministerie van LNV in 2008 is opgesteld. Vastgesteld moet worden dat het niet mogelijk is de eikenprocessierups op alle locaties te bestrijden. Wij zetten in op het geven van voorlichting en bestrijding van de eikenprocessierups in de daarvoor aangewezen gebieden.

Kaarten met prioritaire gebieden

Op onderstaande kaarten is aangegeven waar eiken staan en vervolgens is bepaald of op deze locaties veel publiek komt. Het zijn met name de bebouwde kommen die daarvoor zijn aangewezen. In week 17 wordt gestart met het spuiten van een biologische bestrdijdingsmiddel langs lanen. In prioritaire gebieden met een hoge plaagdruk starten wij in week 21 met het bestrijden van de eikenprocessierups. Op deze wijze willen we gezondheidsklachten zoveel mogelijk voorkomen. Ook in de directe omgeving van speelplaatsen en trapvelden wordt ingezet op bestrijding.

Regionale afstemming

Het bestrijden van de eikenprocessierups is onderwerp van overleg geweest tussen de verschillende buurtgemeenten. Ons beleid is op hoofdlijnen in overeenstemming met het beleid van andere gemeenten in de regio.